“Majesteit laten we in dit gesprek eens terugblikken op ruim 30 jaar functioneren. Hoe vindt u zelf dat het gegaan is?”

Stel we zouden alleen het laatste jaar moeten beoordelen, en dat oordeel ook nog moeten meedelen aan Koningin Beatrix, dat zou best lastig zijn. Hoe zou u te werk gaan?

koningin-beatrixLaten we eerst maar eens kijken wat ze allemaal gedaan heeft het laatste jaar.  En vervolgens moeten we daar iets van vinden. Nu we haar activiteiten eenmaal wat opgeknipt hebben lukt ons misschien zelfs er iets van te gaan vinden. Zeker als we nog met wat andere mensen gaan praten die er nog iets dichterbij hebben gestaan. Het zou verder gemakkelijk zijn als we haar zelf zouden kunnen vragen te reflecteren op haar eigen functioneren.

In veel functionerings- of beoordelingsgesprekken gaat het weinig anders: de leidinggevende kijkt wat er gebeurd is het afgelopen jaar en gaat er vervolgens iets van vinden. En wat hij of zij dan doet is pas achteraf na te denken over de meetlat, de norm of de verwachting.  Dat maakt het beoordelen lastig en geeft beoordelingsfouten*)   alle ruimte. Voor medewerkers is het ook frustrerend: de kans neemt toe dat ze verrast worden.

Ik zie vaak dat er wel beoordeeld wordt, terwijl de afspraken over het verwachte functioneren afwezig, impliciet of erg vaag zijn. Een ander probleem is wat ik vaak zie is dat de afspraken alleen betrekking hebben op verbeterpunten, of op ‘specials’. Onder specials versta ik afspraken over een speciaal project, een opleiding, een stage of iets dergelijks. Maar over het gewone functioneren worden te weinig afspraken gemaakt, terwijl dat toch wel beoordeeld wordt.

Kortom: beoordelen kan pas plaatsvinden als er heldere verwachtingen zijn over het functioneren. Niet alleen voor de beoordelaar, maar ook voor de medewerker die gedurende het jaar beter aan de bel kan trekken wanneer het niet gaat zoals vooraf afgesproken was.

Kijk naar de volgende video om te zien hoe het functioneringsgesprek met Koningin Beatrix er uitziet.

 

*) Mensen zijn slechte beoordelaars en maken allerlei fouten. Voorbeelden daarvan zijn dat wij mensen die we aardig vinden of die enorm hun best hebben gedaan positiever te beoordelen. Mensen die op ons lijken beoordelen we positiever. Andere fouten zijn HALO en HORN.